Buhay Talaan ni Felipe - 2

Mamaalam, tala kong may ngiti, saglit lamang, may huling habilin, sa gitna ng yong paglalakbay, sa dako mong ihihimlay dalhin ang payapa't pangakong wagas. Patawad. May lunas pa araw nananamlay mong diwa s'yang may gamay ng malay mong tilang hiram. Itong minamataa, daang tinitimbang, dala, tang kong alay. Mamaalam sa mundong kay lupit, sadya kayang nilihis sa pait. Sa gitna ng yong paghihimlay, manlako kang maghihintay. Dalhin sa paaglitis. Taglay ng tamis. Paalam. ["Alay," Aia de Leon]

miƩrcoles, enero 26, 2005

Masarap kami kumain

My cousin Jay-R came over for a visit. Wow. Nagiging close na yata kami dahil lang sa kotche. He was just in time for dinner. Which made me wonder: binibisita ba talaga ako nito o chumechempo lang sa hapunan namin? Kilala ang bahay namin sa mga kamag-anak ng tatay ko sa pagkakaroon ng kumpletong ulam tuwing tanghali at hapunan: meron parating isda, karne, gulay (is-kar-gu kung tawagin sa Batibot!) at prutas. This is how my mom and her siblings have had their meals while growing up in Sta. Rosa even if they were poor, and this is also how my family have always had our meals as far as I can remember. And these are always good meals. I used to think that all my friends' families prepare their meals the same way. Until one day, in fifth grade, kumain ako ng tanghalian sa bahay ng isang kaibigan pagkatapos mag biking. Doon sa dinner table nakahain na ang pritong tilapia at isang gabundok na kanin. Nakaupo lang ako doon naghihintay pa kung may darating pang ulam kase ang daming kanin! Kumakain na yung kaibigan ko nang tanungin ako kung bakit nakatunganga pa ako. Nakaramdam naman ako na yun lang ang ulam nila kaya hindi na ako umimik at nagumpisang kumain na lang. Pagkauwi ko, tinanong agad ako ng nanay ko kung anong kinain kong pananghalian. At ayun, nakwento ko sa kanya.

"Oo mommy! Yung malaking bahay doon sa kanto, yung sabi mong mansyon, pritong tilapia lang ulam nila."

"Eh di sana dito mo na lang dinala yung kaibigan mo para dito kayo nananghalian."

"Mas malapit bahay niya sa park, eh."

"Nakita mo na! Pasalamat ka taga Sta. Rosa ang nanay mo. Masarap tayo kumain!"

Hmmm. Masarap kumain. Yun ang unang pagkakataon kong marinig na gamitin ang masarap kumain sa ganun klaseng pangungusap. Alam ko yung nangangahulugang maganang kumain ang isang tao. Tulad ng "masarap kumain ang anak ni Mrs. Cruz." Pero sa pangungusap ng nanay ko, kakaiba ang kahulugan niya. Narinig ko nanaman ang salitang yan sa bibig ng isang nakababatang kaibigan ng nanay ko.

"Naku, sa bahay ni Ate Myrna masarap sila kumain. Kaya gustung-gusto kong dumalaw sa kanila. Parang parating may handa."

Masarap ang ulam?
Masarap ang kanin?
Masarap kami panooring kumain?
Mukha kaming masarap kainin??

Naintindihan ko na ang lahat sa isang handaan ng Family Reunion sa bahay ng Tita Sylvia ko sa Pasay nang sabihin niya sa isang bisita nang buong pagmamalaki, "kaming lahat sa pamilyang B****n, masarap talagang kumain lalong-lalo na kapag may okasyon."

Maraming pagkain, may mapagpipiliang putahe, masarap ang timpla ng ulam, kumpleto sa rekado, kasaganahan... yun lang ang ibig sabihin ng masarap ang pamilya naming kumain. Kung lumaking promding Tagalog ka, masasakyan mo 'to.

*****

Hindi masyado uso sa Sta. Rosa ang mga kakanin. Karaniwan angkat pa mula sa kalapit na mga bayan. Pero sa pamilya namin, mas nilalamutak ang ulam. Kwento ng nanay at mga Tita ko, noong dalaga pa sila, kalde-kaldero sila kung mag luto ng iba't ibang ulam. Lalo na kung may pera silang pambili ng pagkain (keep in mind that a few pesos back is already a lot). Lahat marami. Lahat masarap. Lahat magrasa. At Oo, lahat masama sa puso... pero masarap! Mas sagana kapag may totoong handaan. Kaya mula balat ng lechon, chicharon, dinuguan, hangang sa kare-kare, nilamutak yang lahat ng nanay ko. Kaya ayan ngayon, may alta presyon. But every now and then, she would get a piece of lechon, or another of kaldereta. I'm amazed that she allows herself to eat dinuguan whenever we have lunch at Bacolod Chicken House in BF.

"Paminsan-minsan lang naman, eh," she would reason out.

Oo nga naman. Paminsan-minsan lang naman. She has been on a diet of toasted bread, salad, fish and white meat for a long time now.